Khalti Ko Prasanga

म को हॅु ?

 म विश्व हॅु, म व्यक्ति हैन,

 म मुहान हॅु; कुनै अभिव्यक्ति हैन ।

स्वतन्त्र छु म; शरीर मैले धरेको,

छाडी पनि दिन्छु; हाललाई, कर्म गरेको ।


म पूर्ण हरदम ; मेरो अंग हो ऊ,

मेरो रूप छैन, मेरो प्रतिरूप ऊ।

मनको म सिमा हैन; मेरो सिमा  छैन,

ज्ञान मबाट बग्छ, मलाई व्यक्त गर्ने ज्ञान छैन  ।


वायु हॅु म, बतास हॅु म,

कीरण हॅु म, सुवास हॅु म ।

कुनै प्रश्न छैनन् मसित अनुत्तरित,

न  भविष्य छ न मेरो कुनै  अतीत ।


प्रतेक पल म पूर्ण, प्रतेक क्षण पूरा,

शरीर मेरो हैन यो; मनको के कुरा ।

अन्नत छु; अन्नत हॅु, पानीको रूप,

जेमा हाल्छौं, जेमा हेर्छौ उसैको प्रतिरुप ।।



तिम्रो रिस !

 तिम्रो रिस साथी, भनूँ कस्तो ?

स्वच्छ हिमालको हिउँ जस्तो ।

तर सूर्यको कीरण चाहिंदैन तिमीलाई

पग्लन्छ एक मधुर मुस्कानको स्पर्सले,

रिस तिम्रो यस्तो छ साथी,

मेटाइदिन्छ त्यसलाई सानो हर्षले ।।


करकलोको पातमा जमेको शीतको थोपा,

अडिदैंन कदापि त्यो पातको अंगमा ।

तिम्रो रिस पनि त्यहीं शीतको थोपा,

गुलाबी सिन्दुर छर्छ तिम्रो मखमली रंगमा ।।


कसरी  बयान गरूँ त्यो रिस अभिव्यक्तिलाई,

कदा कदा झुल्कने त्यो अनौठो शक्तिलाई,

जे छ, अवर्णननीय छ, तिम्रो रिसै पनि,

शब्दै थोरै छन् , वर्णन गर्न भनि ।।


पुसको घाम जस्तो लाग्छ तिम्रो रिस ,

उदाउनै गार्हो, उदाए झन् प्यारो,

मरुभूमिको पानी हो तिम्रो रिस,

पाउनै गार्हो, पाए बाच्ने सहारो ।।


(25 December , 2003)


मन

मन मलासिन, मन विलासिन

मन त्यागूँ कसोरी ?

 मन मलासिन, मन विलासिन

मन अपनाऊ कसोरी ?


मन चञ्चल, मन उडिन्जेल

मन सम्हालू कसोरी ?

मन चञ्चल, मन उडिन्जेल 

मन बँचाऊ कसोरी ?


मनले बितायो, मनले सतायो,

मनको साथ पाऊँ कसोरी ?

मनले दिलायो, मनले  मिलायो,

मनलाई छाँडू कसोरी ?


न त सारथी  साथ, न छ तिम्रो हात,

मन चलाऊँ कसोरी ?

मन  भित्र मेरो, तिमी रहन्छौ,

 मन जलाऊँ कसोरी ?

परदेशि नेपालीहरु

 कोही परदेशिन्छन् चाहानाले, कोही वाध्यताले ।

यी दुईको बीचमा एक हुल छ यस्ताको

जसको विदेशिनू पछाडि समाजको हात छ,

व्यर्थमा कुरा काट्नेहरुको एक जमात छ ।।


फलानोको छोरो अमेरिका गयो,

ढिस्कानोको छोरी अर्ष्टेलिया,

आजकल त पूरै गाऊँ नै,

सरेको छ बसाईँ - कुवेत र मलेसिया ।।


यस्तो नेपाल देशमा के बस्नू ?

क्यानाडाको त बरू हिउँ पनि भुवा ।

नेपालमा सानो काम गर्नु भन्दा 

बरु दुवई मै खनौंला वालुवा ।।


यी सब अर्थहीन कुरा गर्नेहरुको

अर्थहीन कुरा बारबार सुन्दै ।

विदेशिनु पर्छ भन्ने ,

मन्त्रको जप बारम्बर गर्दै ।


आजकल मानव सोत्रको निर्यात

गर्दै गरेको नेपाल समाजको अवस्था,

त्यसमाथि घरबार बेच्नलाई 

प्रोत्साहन गर्ने व्यापारिक व्यवस्था ।।


सरकार पैसा वटुल्दै व्यस्त,

व्यापारिहरु व्यापार बढाउँदै मस्त

देशका स-साना टुक्रा यताउता छरिदै,

घाऊ लाग्नेहरुको गह झन् झन् छ भरिदै ।।



मुसा

 सानो म मुसा, सानै छ शरीर,

छुनु र मुनु, हात र खुट्टा, उर्जाले भरपुर ।

उॅधोमा मेरो सन्तुलनको अनमोल औजार,

मै  जत्रो लामो, प्यारो छ यो मेरो पुछ्छर ।।

 नाकले सुंघ्दछ अन्न र बदाम

प्यारो छ घर , यो आफ्नो गोदाम

तीखा यी मेरा दॅातका जमात

आफूलाई दिन्छु म खानाको सौगात ।।


घुलु र मुलु हुलमा मेरो साथीको बथान

कोही पक्का, कोही कच्चा, कोही मै जस्ता जवान

सुस्तरी आइ, लुकेर हेरी, खुरुरु दौडिइन्छ 

काटेर बोरा, खाएर अन्न, विष्टा सौगातमा  छोडिन्छ ।।

जीवन मेरो, सुन्दर अति, भोजन मिलुन्जेल

मुसा हॅु म, चन्चल रहन्छु, सास यो चलुन्जेल।।



भावनाको बाँध

आजकल हलचल छाएको  छ अस्तित्वको धरातलमा,
उठेको छ आँधी विचारको यो दलदलमा।
'मेरो  निर्णयका उपज हुन् मेरा परिस्थिति' ,
यो सत्यको अनुभवले थामिएको छ अहंको  गति ॥

विचारको उपज हुन् व्यक्तिबाट निस्कने व्यवहार,
तर धेरै कठिन छ लगाउन यी विचारमा लगाम  ।
जब भावनाको वेगले बुद्धि  ढाकिने गरि बाढी आउँछ,
तब उपाय रहन्छ केवल दोहोर्याउनू 'राम- राम' ।।

समस्याको हल त रहेछ केवल भावनाको 'बाँध '।
बाँध यस्तो जुन होस् भावनाको वेग भन्दा  अग्लो र बलियो।।
जसको कण कणमा होस् जीवनको तोड खप्ने क्षमता ।
जसको  धरातलमा होस् एक अलौकिक बुद्धिमता ।।

यस्तो बाँध, जसले मन प्रतिकुलका सब वचन थाम्न सकोस्,
जो चाहाना प्रतिकुलका सब  कार्य बहन गरोस् ।
सांसरिक उथल पुथलमा पनि स्थिर रहोस् ,
हरेक  शारिरीक प्रतिकुलतामा  पनि अडिग होस् ।।

जीवनको मुसलधारे बहावमा मनलाई सुरक्षाको खोल दिने,
समयको  यो बदलिंदो काँचुली बीच, पत्यारिलो बोल दिने ।
कल्पनाको आँखाले देखेको छ अजंग भावनाको त्यस्तो बाँध,
वास्तविकतामा त्यसलाई उतार्ने दायित्व, स्वेच्छाले धरेको  मेरो काँध …..
                                                          

  ऋमशः

कोभिड लठ्ठी

 वर्ष दुई हजार बीस (२०२०)को घातक हतियार,

कोभिड नामक लठ्ठीले अचानक गर्यो  पृथ्वीमा प्रहार ।।

पूर्वमा केन्द्रविन्दु तर धक्काको अनुभव  उत्तर, दक्षीण, पश्चिम  सबैतिर ।

झिना मसिनाको के कुरा ! मै हूँ भनाउँदाको पनि निहुर्यार्यो यसले शिर ।।


कोभिड लठ्ठी जसको पर्यो छातीमा, त्यो त त्यहीं भुतुक्क 

जसको वरिपरि यसको पिटाई बर्जियो, त्यो डरले सुक्क-सुक्क ।

मास्टरको लठ्ठी देखि विद्धार्थी तर्सिए सरि, कत्तिको उड्यो सातो,

परिवार भित्रै एक अर्कासित डराउनू पर्ने, यो लठ्ठीले बदलियो सामाजिक नातो ।।


राजनीतिक गद्दीको अग्रमा बस्ने पनि सबै,

कोभिड लठ्ठी सामु परे  पूर्ण रुपले  नीतिहीन ।

जुन द्रुत गतिमा कोभिड लठ्ठीको पिटाई ब्रजियो,

त्यसको सामु त सामाजिक सन्जालको 'ह्यास-ट्याग' पनि गतिहीन ।।


कोभिड लठ्ठी बर्जिएला भन्ने भयंकर त्रास,

त्रास मात्रले पनि उराठिएको जीवनमा मर्दो छ आश ।

त्यसमाथि फोक्सोमा असर गरि निमोठिन्छ रे सास,

कसैलाई महिनौ तड्पाउन्छ रे अनि कसैलाई दिनमै नास ।।


के ले पो बनेछ अनि कसले पो चलाएछ यो  कोभिड लठ्ठी?

सामाधान अझैं उर्लेको छैन; खर्च भइसकें अनगिन्ति पैसाका गठ्ठी ।

प्राकृतिक प्रकोप हो की यो या त कुनै विचारको विसंगति ?

लाखौं मर्दा पनि; यो लठ्ठीको बदलिएको देखिन्न मति ।।


मच्चिरहेको छ यो लठ्ठीको गति 'स्वाय-स्वाय' कराउँदै ,

कमजोर जो छ, त्यसको धर्ती बेस्सरी हल्लाउँदैं ।

बलवान ठान्नेलाई पनि कमजोर बनाउँदै,

कोभिड लठ्ठी लौन मच्चियो, विज्ञानलाई जिस्काउँदै ।।


यो लठ्ठीले मानिसको बथान जब थाल्यो चराउन,

बिचरि प्रकृति, बल्ल यिनले पाइन् सुस्ताउन ।

जीव- जन्तु अनि वृक्ष सब, प्रदुषणबाट थोरै पाए बिदा,

वायुमण्डल शुध्द हुने मौका आयो, कोभिडले फन्को लिंदा ।।


विवशतामा उर्लेर निस्कने; मानिसको अनौठो छ मति,

बुद्धिको प्रयोग गरि वंश बचाएको इतिहास छन् कति ।

रोग-महामारी बीच पनि नयाँ जीवनको ढोका खट्खटाउने,

केहीं छैन त्यस्तो ; मानवको अस्तित्व सजिलै मेटाउने ।।


'बचौं र बचाऔं ' आप्नो नाक र मुख थुनामा राखी,

ज्यान रहें फेरि नाचौंला, यसपालिलाई इच्छा कुनामा राखी ।

सास फेर्न जति जरुरी छ, हात धुनु आजकाल तेस्तै ।

छिःछि, दुर् दुर् हैन;  सद् भाव र करुणा फैलाउन रहौ व्यस्तै ।


मानसिक बल, शारिरीक बलको हो अनन्त स्रोत,

शरिरमा रोग लागे पनि, मनको बल सामु कसैको छैन जोड ।।

विश्वयुद्ध सहियो, उथल-पुथल बेहोरियो,यो पनि अवश्य बित्छ ।

फेरि एकपटक, मृत्युलाई जीवनको चाहानाल‍े जित्छ।।

        यो कोभिड लठ्ठी , अवश्य  भाँचिन्छ ।।

 





 




Choice

The mundane world drags us down so often. 
But trust me, we don't always sink. 
Even though, problem bangs us right on our face, 
we can master our reflex and not even wink. 
We are meant to survive. 
We are meant to fight, 
for those beliefs and thoughts we vow for. 
We are carved perfectly to be who we are,
 its just up to us to first accept and then strive for. 
 We all have witnessed dark days, 
some we recall others forget. 
The time will goad us forward anyways,
 some lead others not. 
 Choice is still ours, 
no matter what the condition is. 
A longing to survive and grow, 
comes with a very mundane task of 'reap and sow'.

Lying on pyre

Every night I put myself in burning pyre.

I look at my entire self and slowly watch the fire engulfing it.
Fire burns off my outer clothes. 
Then my skin, slowly moving into muscles and blood.
Fire burns off  all my bodily fluids, my organs, hands, legs, chest and belly.
Slowly I sense  my eyes on fire then my ears,  mouth,  tongue- whole face, hair and finally head.

When there is nothing to burn the fire goes off on its own.
I gather all the remains and place that on hands of my ego and then remind it that it is what my ego is based on. 
Nothing. 
There is no basis for it.
 All it existed was just an illusion.
Ego succumbs itself and then vanishes.

Finally, when I open my eyes, there is a new birth within myself. 
New flow of energy kicks off a new chapter.

Desire

With a single desire to be something,
I started a different identity,
You let me go  fulfill my desire,
Letting me equipped with all energies I require,
You set me free to get what I aspired,
By providing all I would require in the path,
Before I would ask or even think of,
You had given me all that I needed to achieve my desire.
I left everything to be something when that something was already a part of that everything .
Yet, without a word you smiled and set me free.
Now, finally,I know that all my desires will end on you, just where it started in the first place.
Now, i am ready to come back to you.
 I am willing to come back to you,
And I am desperate to come back to you.
Take me in. Take me in.
As I am you and you are me.
A simple desire made us ‘you and  me’.
Now, this here is a final desire to Merge myself in you.
Take me in. Soak me in. Let me in as I am you and you are a whole.
Oh desire, what have you done!
Oh desire, why ?
Desire is all that broke us apart.
Now the final desire to mend this.
Then all will be one and One will be All.
Ripple in water is just water, dent in water is still water.
All that seems to be different is in fact just the One.
Set me free of illusion. The biggest illusion of ignorance.
Nothing exists in reality as all is in fact just a condition.
One condition creates space and hence another creates air, water and earth.
It’s all different condition set on one reality.
Yet, that reality lets all come forth.
One condition leads to another and to the next.
Hence arose the world whence all is ONE just with varied conditions.
Take my illusion away and let me see the reality.
The one reality which brings forth the ALL.
Give me the vision to see beyond the conditions.
Beyond all what the world sees.
Let me set free from conditions and let me see that reality .
The ONE without the second .